proszę czekać - trwa ładowanie strony

Historia

Motkowice to dawne siedlisko Porajów. Stąd wywodzić się mieli Motkowscy.

K.D. Małopolski wymienia w 1361 r. w różnych przywilejach Mikołaja z Motkowic. W r. 1376 i 1400 wymieniani są bracia z Motkowic, mający różne sprawy w Krakowie: Stanko, Mirogniew i Mikołaj.

Długosz wymienia dziedzicem Motkowic Jana Różę w XV w. oraz wspomina, że były tu łany kmiece, karczma i zagrodnicy.
Piekosiński w XVI wieku wymienia wł. Motkowic Zygmunta Jarockiego h. Rawa z Jaroszyna, który miał jednocześnie dział w Imielnie. Był on synem Stanisława kasztelana zawichostowskiego. W 1581r. był właścicielem Motkowic i wiódł procesy z Duninami z Borszowic. Synowie jego sprzedali Motkowice, które w XVII w. należą do Ściborów Chełmskich. W r. 1692 właścicielem Motkowic był Andrzej Ścibor Chełmski, podstoli sandomierski i pułkownik wojsk koronnych.

W XVIII w. Motkowice przechodzą do możnej rodziny Zadorów z Brzezia Lanckorońskich wraz z Kijami i Kliszowem, którzy prócz tego posiadali w okolicy Klucz Wodzisławski. Lanckorońscy po spaleniu się pałacu w Brzeziu tu mieli swoją rezydencję.
W XIX wieku dobra Motkowice posiadały gorzelnię, destylarnię, cegielnię, tartak, pokłady torfu i trzy młyny wodne. Składały się z folwarków Motkowice, Borszowice, Podlas, Siekiera, Antoniów, Karolówka, Osada Młyn, Brzeźnica, Wanat z tartakiem i Podbruździe i osad karczemnych ogólnej rozległości 2333 mórg. Wieś Motkowice osad 102.

Od Kazimierza Lanckorońskiego w r. 1866 kupuje dobra Motkowice za 200.000 rubli Konstanty Górski herbu Boża Wola.

Ciekawostka

W poświęconej Konstantemu Górskiemu nocie w Polskim Słowniku Biograficznym (tom VIII) autorstwa Stefana Kieniewicza czytamy, że był chrześniakiem wielkiego księcia Konstantego, brata carów Aleksandra I i Mikołaja II. Urodził się bowiem w 1827 roku, gdy jego ojciec Franciszek służył jako pułkownik w armii Królestwa Polskiego, której wielki książę był naczelnym wodzem. 
 
Konstanty Górski brał aktywny udział w życiu społeczno-politycznym, należał do obozu konserwatywno-katolickiego, zakładał warszawskie "Słowo". Wydawcą tego dziennika był później urodzony już w Motkowicach jego syn Paweł, czołowy działacz Stronnictwa Polityki Realnej. Córka Konstantego Maria Sobańska zajmowała się m.in. działalnością charytatywną, prowadziła salon literacki w Warszawie.

Konstanty Górski, zm. w 1901 r., który z Julii księżniczki Golicynówny miał dwie córki: Marię Kazimierzową hr. Sobańską i Julię Michałową Karską z Włostowa, oraz synów Pawła i Stanisława. Stanisław Górski został właścicielem Motkowic, po jego śmierci dziedziczy syn – Julian Górski.
 
W styczniu 1945 roku na modrzewiowy dwór w Motkowicach, zbudowany przez Lanckorońskich pod koniec XVIII wieku (prawdopodobnie 1777r.), spadł niemiecki bombowiec. Budynek spłonął.

 

Ciekawostka

Wraz z budynkiem dworu spłonął prawdopodobnie stół, przy którym miał w lipcu 1702 roku biesiadować ze swoją świtą król szwedzki Karol XII, po zwycięskiej bitwie nad wojskami saskimi i polskimi pod pobliskim Kliszowem. Według innej wersji opowieści przy tym stole Szwedzi naradzali się przed bitwą.

W czasie okupacji hitlerowskiej w majątku Górskich znalazła schronienie m.in. Danuta Bytnar, siostra Janka "Rudego", bohaterskiego harcerza Szarych Szeregów i żołnierza Kedywu AK, który zmarł w kilka dni po odbiciu z rąk Niemców w słynnej akcji pod Arsenałem. Poszukiwana przez gestapo w Warszawie z fałszywymi dokumentami na nazwisko Barbary Barańskiej przyjechała do Motkowic w maju 1943 roku, oficjalnie pracowała jako ogrodniczka, była też wywiadowcą i łączniczką AK.

Zespół podworsko-folwarczny
W podworskim parku ze starodrzewem, wpisanym do Rejestru Zabytków Nieruchomych woj. świętokrzyskiego (nr rej. 525 z 05.12.1957r.) znajduje się obecnie gmach szkoły podstawowej i gimnazjum. W parku z dawnej zabudowy dworskiej zachowała się tylko barokowa brama wjazdowa. Przy drodze stoją dwie figury - Matki Boskiej i Chrystusa - z datą 1887 i inicjałami JKG. Zostały ufundowane przez Konstantego Górskiego i jego żonę Julię, księżniczkę Golicyn.

Po drugiej stronie drogi krajowej nr 78 zachowała się część budynków gospodarczych dawnego majątku, oznaczona w  Rejestrze Zabytków Nieruchomych woj. świętokrzyskiego jako Zespół podworsko- folwarczny, w skład którego wchodzą:  ruina bramy parkowej, brama I na dziedziniec gospodarczy, brama II na dziedziniec  gospodarczy, spichlerz, magazyn, ruina stajni, ruina stodoły, stodoła.
 
Park otaczający niegdyś dwór posiadał bogaty drzewostan. W opracowanym w 1976r. Wstępnym Studium Przyrodniczo-Kompozycyjnym Parku Dworskiego w Motkowicach wykazano m.in. następujące gatunki: ałycza, brzoza brodawkowata, dąb szypułkowy, głóg jednoszyjkowy i dwuszyjkowy, grab pospolity, iglicznia trójcierniowa, jesion wyniosły, jawor, jesion pensylwański, klon zwyczajny, klon zwyczajny kulisty, klon srebrzysty, klon jednolistny, kasztanowiec biały, kasztanowiec żółty, lipa drobnolistna, lilak pospolity, ligustr pospolity, modrzew europejski, morwa biała, oliwnik wąskolistny, robinia biała, wierzba biała zwisająca, szakłak, sosna pospolita, topola biała, topola bujna, wierzba krucha, wiąz polny, czeremcha amerykańska, jodła jednobarwna, suchokrzew tatarski.
 
W zachodniej części parku znajduje się klon pospolity objęty w 2007 roku ochroną w formie pomnika przyrody.